Pętla Górczyn PKM

Pętla Górczyn PKM
Rok uruchomienia	1928
Linie rozpoczynające swoją trasę na tej pętli
5 14 17
149 163 175 180 182 193 250 610 614 616 701 702 703 704 705 707 710

Wczytywanie mapy…

Dworzec autobusowy na Górczynie w roku 1975

Pętla Górczyn PKM — pętla tramwajowa i autobusowa zlokalizowana przy ulicy Zgoda, obok wiaduktu Kosynierów Górczyńskich i dworca kolejowego Poznań Górczyn. To obecnie najstarsza z czynnych liniowo poznańskich pętli tramwajowych.

Historia

9 kwietnia 1898 roku nastąpiło oddanie do użytku trasy tramwajowej w ciągu ulicy Głogowskiej (wtedy St.-Lazarus-Straße) do ówczesnej wsi Górczyn (Gurtschin). Trasa ta jako pierwsza w Poznaniu budowana była od początku jako zelektryfikowana, kończyła się mijanką na wysokości ulicy Górczyńskiej (Gurtschiner Straße). Skierowano na nią linię nr 4 z Dębca.

W 1928 roku zbudowano przedłużenie tej trasy do skrzyżowania ulicy Głogowskiej (wtedy Łazarskiej) z nieistniejącym obecnie fragmentem Szosy Okrężnej, stanowiącym połączenie dzisiejszej ulicy Albańskiej z ulicą Czechosłowacką. Przedłużenie to było jednotorowe i kończyło się mijanką zlokalizowaną na tym nieistniejącym fragmencie szosy. Skomunikowano w ten sposób tereny targowe (na kolejny rok zaplanowano PeWuKę) ze stacją kolejową Poznań Święty Łazarz (obecnie Poznań Górczyn) oraz osiedle bloków robotniczych z miastem.

7 czerwca 1942 roku pomiędzy ulicami Głogowską (wtedy Glogauer Straße), Zgoda (Innsbrucker Straße) i wówczas dochodzącą do Głogowskiej Albańską (Hermann-Voss-Straße) — czyli w miejscu obecnego dworca autobusowego — otwarto jednotorową pętlę, do której 20 czerwca przedłużono linię nr 5. Była to druga pętla tramwajowa w Poznaniu (pierwszą zbudowano przy kolejowym Dworcu Głównym).

11 grudnia 1950 roku po południowej stronie torów kolejowych, obok znajdującego się tam wtedy dworca kolejowego Poznań Górczyn powstała raczej prowizoryczna pętla dla autobusów linii F (późniejszej 56), od 1 grudnia 1960 roku wykorzystywana także przez autobusy linii nr 83 (późniejszej 103).

W 1954 roku, wraz z dobudową drugiego toru na sąsiadującym fragmencie ulicy Głogowskiej (wtedy Rokossowskiego), rozbudowano pętlę tramwajową. Zamknięta dla ruchu była od 2 sierpnia do 30 października, natomiast prace na niej prowadzone były od 1 września do 15 listopada.

15 maja 1961 roku przy ulicy Zgoda, obok pętli tramwajowej otwarto małą pętlę autobusową, do której zaczęła kursować linia nr 63.

W 1969 roku rozpoczęła się budowa wspomnianego wiaduktu (a właściwie zespołu dwóch wiaduktów), w związku z czym 29 marca ruch tramwajowy skierowano do pętli tymczasowej, znajdującej się w miejscu obecnej ulicy Ściegiennego, pomiędzy ulicą Głogowską i Zgoda. W tej okolicy zorganizowano również tymczasową pętlę dla linii nr 63. Razem z wiaduktami zbudowano spory węzeł przesiadkowy, na który składały się: zlokalizowana w obecnym miejscu pętla tramwajowa, pętla autobusowa w miejscu dawnej pętli tramwajowej oraz plac postojowy przy wybudowanej później stacji paliw CPN (obecnie Orlen), również używany jako pętla autobusowa. Węzeł otwarto 6 września 1972 roku, kierując do niego linie tramwajowe nr 5, 10, 12 i 20 oraz autobusową nr 63. Z powodu nieukończonych dróg dojazdowych linie autobusowe funkcjonujące po południowej stronie torów kolejowych, tj. 56 i 83, wraz z nowo utworzonymi 75 i 76 zostały skierowane do nowej pętli dopiero 29 września.

Kolejna duża zmiana nastąpiła w roku 1999, kiedy to zbudowano od nowa pętlę tramwajową (zamkniętą dla ruchu od 1 maja 1997 roku) i duży dworzec autobusowy. Pętla tramwajowa nie zmieniła swojego położenia, jednak w związku z koniecznością zarezerwowania terenu pod planowaną III ramę komunikacyjną jej rozmiar uległ zmniejszeniu. Została oddana do użytku 10 kwietnia 1999 roku, tego dnia zaczęły do niej kursować linie nr 5, 8 i 14. Dworzec autobusowy z siedmioma peronami dla wsiadających (w tym pięcioma wyspowymi) powstał w miejscu starej pętli autobusowej i na fragmencie placu postojowego znajdującego się przy stacji paliw. Jego budowa rozpoczęła się 1 czerwca, a otwarty dla ruchu został 6 września 1999 roku. Bezpośrednio po otwarciu skierowano do niego wszystkie kursujące ówcześnie na Górczyn linie MPK (56, 63, 75, 80, 82, 93 i przejazdem 32) oraz ZUK (obecnie PUK) Komorniki (103, 116 i 117), natomiast linie PT „Translub” (L4, LA i LB), od 1 lipca 1991 roku mające swoją pętlę przy dworcu kolejowym, zostały tam skierowane dopiero 1 lutego 2000 roku.

1 września 2021 roku do nazwy pętli dodano końcówkę PKM, co miało na celu ujednolicenie nazewnictwa miejsc styku transportu ZTM z PKM.

Przyszłość

Planowana jest kolejna całkowita przebudowa dworca autobusowego, pod którym miałby powstać podziemny parking Park & Ride.